Ống vi sinh JIS

Bên cạnh các tiêu chuẩn quen thuộc như DIN, SMS hay ISO, ống vi sinh JIS cũng là một lựa chọn được nhiều nhà máy, đặc biệt là các dây chuyền nhập khẩu từ Nhật Bản, tin dùng. Ống không đơn thuần là vật dẫn lỏng mà còn là bộ phận quyết định vệ sinh an toàn của cả hệ thống, trong các dây chuyền sản xuất thực phẩm, dược phẩm, sữa hay bia, đường

1. Ống vi sinh JIS là gì

Ống vi sinh (tiếng Anh gọi là sanitary pipe) là dòng ống thép không gỉ được chế tạo và xử lý bề mặt đạt yêu cầu vệ sinh cao, dùng cho các hệ thống tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm cần đảm bảo an toàn thực phẩm, dược phẩm.

Khi gắn thêm chữ “JIS”, tức là ống vi sinh chuẩn JIS, ta đang nói đến dòng ống được sản xuất theo bộ tiêu chuẩn công nghiệp của Nhật Bản (JIS – Japanese Industrial Standards).

• JIS là hệ thống tiêu chuẩn công nghiệp do Nhật Bản ban hành, áp dụng cho nhiều lĩnh vực, trong đó có tiêu chuẩn riêng dành cho ống inox vi sinh
• Ống vi sinh JIS được sản xuất từ thép không gỉ, dạng ống hàn, có bề mặt trong và ngoài được đánh bóng nhẵn để hạn chế bám cặn, dễ vệ sinh
• Đây là dòng ống dùng để dẫn nguyên liệu, bán thành phẩm trong các dây chuyền yêu cầu vệ sinh nghiêm ngặt, khác với ống inox công nghiệp thông thường

2. Số tiêu chuẩn JIS áp dụng cho ống vi sinh

Không phải mọi tiêu chuẩn JIS về ống thép không gỉ đều dành cho ngành vi sinh, nên đây là mục người mua cần nắm rõ để tránh chọn nhầm sản phẩm.

• Tiêu chuẩn chính áp dụng cho ống inox vi sinh là JIS G 3447 – Stainless steel sanitary pipes (ống thép không gỉ vi sinh)
  • Quy định riêng cho ống dùng trong ngành sữa, thực phẩm
• JIS G3447 quy định cụ thể dành riêng cho ống vi sinh
  • Mác thép
  • Kích cỡ
  • Dung sai
  • Độ nhẵn bề mặt
• Khác với các tiêu chuẩn ống inox công nghiệp thông thường của Nhật Bản như JIS G3459 (ống thép không gỉ hàn và đúc dùng chung trong công nghiệp, không đánh bóng vi sinh)
• Khi mua ống, cần yêu cầu rõ nhà cung cấp xác nhận sản phẩm theo đúng JIS G3447 để đảm bảo phù hợp với ứng dụng vệ sinh, tránh nhầm lẫn với ống JIS thông thường

3. Điểm đặc biệt của ống inox vi sinh JIS

Mỗi tiêu chuẩn ống vi sinh trên thế giới đều có cách quy định riêng, và ống vi sinh JIS cũng có những đặc điểm khá khác biệt so với DIN hay SMS mà thị trường Việt Nam quen dùng hơn.

• Kích cỡ ống vi sinh JIS được ký hiệu theo hệ “S” (ví dụ: 1S, 1,5S, 2S…), trong đó số đứng trước S thể hiện đường kính ngoài quy đổi theo đơn vị inch – khác với DIN 11850 dùng ký hiệu DN hay SMS dùng số hiệu riêng
• Vật liệu chế tạo được JIS phân theo bốn mác thép chuyên dụng cho ống vi sinh, mỗi mác có tỷ lệ carbon, niken, crôm (và molypden với dòng 316) khác nhau để phù hợp từng môi trường ăn mòn:
  • SUS304TBS tức ống inox vi sinh 304
  • SUS304LTBS cho ra ống inox vi sinh 304L
  • SUS316TBS tạo ra ống vi sinh 316
  • SUS316LTBS tương đương ống vi sinh 316L
• Bề mặt ống, theo quy định của JIS G3447,
  • Được đánh bóng tiêu chuẩn ở độ nhám tương đương hạt mài #400 cho cả mặt trong lẫn mặt ngoài
  • Giúp hạn chế vi sinh vật bám dính và thuận tiện cho việc vệ sinh CIP (Clean In Place)
• Chiều dài cây ống tiêu chuẩn thường là 4m hoặc 6m, có thể gia công theo chiều dài yêu cầu riêng của khách hàng

4. Kích cỡ ống vi sinh JIS

JIS G3447 quy định một dải kích cỡ khá đầy đủ, từ ống nhỏ dùng cho đường lấy mẫu đến ống lớn dùng cho đường ống chính trong nhà máy.

Bảng kích cỡ tiêu chuẩn (ký hiệu S – đường kính ngoài – độ dày thành ống) như sau:

• 1S: đường kính ngoài 25,4 mm – độ dày 1,2 mm
• 1,25S: đường kính ngoài 31,8 mm – độ dày 1,2 mm
• 1,5S: đường kính ngoài 38,1 mm – độ dày 1,2 mm
• 2S: đường kính ngoài 50,8 mm – độ dày 1,5 mm
• 2,5S: đường kính ngoài 63,5 mm – độ dày 2,0 mm
• 3S: đường kính ngoài 76,3 mm – độ dày 2,0 mm
• 3,5S: đường kính ngoài 89,1 mm – độ dày 2,0 mm
• 4,0S: đường kính ngoài 101,6 mm – độ dày 2,0 mm
• 4,5S: đường kính ngoài 114,3 mm – độ dày 3,0 mm
• 5,5S: đường kính ngoài 139,8 mm – độ dày 3,0 mm
• 6,5S: đường kính ngoài 165,2 mm – độ dày 3,0 mm

5. Dung sai của ống vi sinh JIS

Trong ngành vi sinh, dung sai kích thước ảnh hưởng trực tiếp đến độ khít khi lắp ráp với phụ kiện (co, tê, mặt bích, kẹp clamp…), nên đây là thông số kỹ thuật quan trọng không thể bỏ qua khi chọn mua ống.

• Dung sai đường kính ngoài: dao động theo từng cỡ ống, từ khoảng ±0,15 mm ở cỡ ống nhỏ (1S – 25,4 mm) đến khoảng +0,40/–1,20 mm ở cỡ ống lớn (6,5S – 165,2 mm)
• Dung sai độ dày thành ống: quy định chung là ±10% so với độ dày danh nghĩa
• Dung sai chiều dài: khoảng ±100 mm so với chiều dài danh nghĩa (áp dụng cho cây ống tiêu chuẩn 4m hoặc 6m)

6. Ống inox vi sinh JIS ứng dụng ở đâu

Nhờ đáp ứng yêu cầu vệ sinh nghiêm ngặt cùng độ bền cơ học tốt, ống vi sinh chuẩn JIS được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành công nghiệp cần đảm bảo an toàn cho sản phẩm tiếp xúc.

• Ngành chế biến sữa và các sản phẩm từ sữa – lĩnh vực mà tiêu chuẩn JIS G3447 hướng đến ngay từ đầu
• Ngành thực phẩm, đồ uống, sản xuất bia – dùng làm đường ống dẫn nguyên liệu, bán thành phẩm giữa các thiết bị
• Ngành dược phẩm, mỹ phẩm và công nghệ sinh học – nơi yêu cầu bề mặt ống nhẵn, ít bám cặn để đảm bảo vô trùng
• Hệ thống CIP (vệ sinh tại chỗ) trong các nhà máy, giúp làm sạch đường ống mà không cần tháo rời
• Các dây chuyền thiết bị nhập khẩu từ Nhật Bản, nơi tiêu chuẩn JIS được dùng làm căn cứ kỹ thuật xuyên suốt để đảm bảo đồng bộ với phụ kiện và thiết bị đi kèm

Nắm rõ tiêu chuẩn, kích cỡ và dung sai của ống vi sinh chuẩn JIS sẽ giúp người thi công, kỹ sư và chủ đầu tư lựa chọn đúng loại ống cho từng hệ thống, tránh sai lệch khi lắp ráp với phụ kiện.

Nếu bạn đang tìm nguồn cung ống inox vi sinh JIS cùng phụ kiện đi kèm (co, tê, mặt bích, van, kẹp clamp…) đạt đúng tiêu chuẩn kỹ thuật, hãy trao đổi cụ thể quy cách và mác thép cần dùng để được tư vấn và báo giá phù hợp với hệ thống của bạn.